جامعة تكريت

Language and Migration

نوع المستند : مقالة بحثية

المستخلص
ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌ به ‌ناونیشانی (زمان و كۆچ)، هه‌وڵێكه‌ بۆ خستنه‌ڕو و تێگه‌یشتن له‌و په‌یوه‌ندییه‌ ئاڵۆزو و تێكچڕژاوه‌ی له‌ نێوان زمان و كۆچكردندا هه‌یه‌، گرنگی زمان له‌ ئه‌زموونی كۆچبه‌راندا و هه‌روه‌ها گرنگی زمانی دووه‌م له‌ كۆمه‌ڵی كۆچبه‌ران بۆ ده‌ستگه‌شتن به‌خزمه‌تگوزارییه‌كان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زانینی زمانی دووه‌م یارمه‌تی دروستكردنی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی ئه‌و شو‌ێنانه‌ ده‌دات، كه كۆچیان بۆ كردووه‌. ئه‌م كاره‌ خستنه‌ڕوی بابه‌تێكی نوێی زمانه‌وانییه‌ به‌ناوی (زمانه‌وانی كۆچ)، كه‌ لقێكه‌ له ‌زمانه‌وانی كاره‌كی و به‌ به‌شێكی لاوه‌كی و نوێی زمانه‌وانی داده‌نرێت، كه‌ (بۆرلۆنگانBorlongan/) له‌ وتارێكیدا له ‌ساڵی 2019 ده‌ستیكرد به‌ به‌كارهێنانی زاراوه‌ی زمانه‌وانی كۆچ، كه‌ ئه‌مه‌ به‌ سه‌ره‌تایترین به‌كارهێنانی ئه‌م زاراوه‌یه داده‌نرێت. زمان ‌ ئامرازێكی كۆمه‌ڵایه‌تی‌ گشتگیره‌ بۆ كۆچبه‌ران، بنه‌مای سیاسه‌تی زمانی كۆچبه‌‌ران كارلێكی ئه‌و زمانانه‌ن، كه‌ كۆچبه‌ران‌ به‌كاریان ده‌هێنن ئه‌و زمانانه‌ی، كه‌ كۆمه‌ڵه‌ كۆچبه‌ریه‌‌كه‌‌ به‌كاریانده‌هێنن. ئه‌و زمانه‌ی، كه‌ له‌ وڵاتێكدا ئاخاوتنی پێده‌كرێت یه‌كێكه‌ له‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی، كه‌ ده‌بێت له ‌كۆچكردندا له‌به‌رچاوبگیرێت.‌ زمانی ڕه‌سه‌نی كۆچبه‌ران‌ ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌ی و به‌شێكی گرنگی ناسنامه‌ی كولتوری كۆچبه‌رانه‌ و هۆكارێكه‌ بۆ پاراستنی یه‌كڕیزی نه‌ته‌وه‌یی كۆچبه‌ران‌، زمانی ڕه‌سه‌نی كۆچبه‌ران به‌ بنه‌مایه‌ك داده‌نرێت بۆ فێربوونی زمانی دیكه‌. تاقیكردنه‌وه‌كانی زمان یه‌كێكه‌ له‌و سیاسه‌تانه‌ی ده‌سه‌ڵاتی یاسادانان ده‌یڕه‌خسێنێت و له‌سه‌ر بنه‌مای كه‌تواری ئه‌و زمانه‌ ده‌بێت، كه‌ كۆچبه‌ران‌ به‌ده‌ستیده‌هێنن بۆیه‌ زمان یه‌كێكه‌ له‌و ئامرازانه‌ی، كه‌ چه‌ند ده‌یه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر بۆ وه‌رگرتنی كۆچبه‌ران‌ به‌كارهێنراوه‌. به‌هۆی ڕۆڵی زمان له‌ پڕۆسه‌ی كۆچكردندا و كاریگه‌رییه‌كانی له‌ جیهانی ئه‌مرۆدا پێویسته‌ به‌شێوه‌یه‌كی سیسته‌ماتیك لێكۆڵینه‌وه‌ له ‌زمان له‌ چوارچێوه‌ی پڕۆسه‌ی كۆچكردندا بكرێت.